Luidsprekerreiniger / Water uitdrijven

Wat een geluid om water uit te drijven doet

Een speaker is een dun membraan dat heen en weer beweegt om lucht te verplaatsen. Zit er een druppel in het rooster of in het kleine kanaaltje erachter, dan blijft die aan het oppervlak plakken, dempt hij het membraan en versperrt hij de luchtweg. Het resultaat ken je: een gesprek dat zacht en dof wordt, muziek die klinkt alsof er een deken overheen ligt.

Speel je een lage toon hard af, dan maakt het membraan steeds weer een grote slag. Elke slag geeft de druppel een kleine duw. Na een paar seconden beweegt een flink deel van het water dat er maar los bij zat naar de opening en valt eruit. Dat is het hele idee, en het is hetzelfde als wat smartwatches doen wanneer ze na het zwemmen aanbieden om het water te verwijderen.

Deze pagina voegt drie dingen toe rond de toon: rondes met een tijdslimiet en een pauze om het rooster af te vegen, de keuze tussen een constante toon, een glijdende toon en korte stoten, en een helderheidscheck, zodat je kunt horen of het iets heeft opgeleverd in plaats van te gokken. De check werkt op het gehoor, want een webpagina kan niet in je apparaat kijken.

Telefoonspeaker klinkt dof na regen of een spetter water: water uitdrijven in drie rondes

Stel, een telefoon zat in een natte jaszak en de speaker klinkt nu alsof hij achter een kussen zit. Voordat je iets doet, druk je op Helderheidscheck afspelen en beoordeel je het als Dof. Daarna kies je Water uitdrijven, drie rondes van 20 seconden, golfvorm sinus, volume 80 procent, en druk je op Start.

De pagina telt de rondes voor je mee (“Ronde 1 van 3 · nog 20 s”) en laat daarna vier seconden pauze, waarin hij zegt dat je het rooster moet afvegen. Bij 165 Hz zijn 20 seconden in één ronde 3.300 slagen van het membraan (165 keer 20), dus drie rondes zijn 9.900. Na ronde één doe je de check opnieuw, het klinkt wat minder dof, en je kiest Wat beter. Na ronde drie klinkt het normaal en kies je Helder. Het logboek onder de check luidt dan: Voor het reinigen, Dof; Na 1 ronde, Wat beter; Na 3 rondes, Helder.

Nu het geval waarbij water niet de oorzaak is. Stel dat de toon vanaf de eerste seconde kraakt en zoemt, ook bij een laag paginavolume, en dat de check net zo ruw klinkt. Meer rondes helpen dan niet, want kraken bij elk volume wijst meestal op een beschadigd membraan of een los onderdeel, niet op een druppel. Stop in dat geval en gebruik de Geluidstest om te zien of links en rechts allebei werken.

Zo gebruik je de luidsprekerreiniger

1. Leg het apparaat goed neer

   Zet de stille modus of trilmodus uit, zet het volume van het apparaat op ongeveer driekwart of vol en koppel koptelefoons en Bluetooth los. Leg het apparaat met de speaker naar beneden op een droge doek of een tissue, zodat druppels ergens kunnen landen.

2. Kies een modus en het aantal rondes

   Water uitdrijven op 165 Hz is de standaard. Drie rondes van 20 seconden is een goede eerste poging. De pagina laat tussen de rondes een paar seconden pauze, zodat je het rooster kunt afvegen.

3. Doe eerst de helderheidscheck

   Druk op de helderheidscheck, luister naar de korte tonen en beoordeel hoe ze klinken. Dan heb je een situatie van ervoor om mee te vergelijken.

4. Druk op Start en houd afstand van de speaker

   De toon is laag en voor een kleine speaker behoorlijk luid. Houd het apparaat bij je oor vandaan en stop meteen als het rammelt of kraakt.

5. Afvegen, kantelen en opnieuw checken

   Veeg na elke ronde het rooster af met een droge doek, kantel het apparaat met de speaker naar beneden en doe de helderheidscheck opnieuw. Stop als het helder klinkt of als vijf rondes niets hebben veranderd.

Heeft je telefoon een flinke onderdompeling gehad, zet hem dan eerst uit en droog de buitenkant af. Kom pas terug naar deze pagina als hij een tijdje uit is geweest. Hetzelfde geldt voor een horloge of oordopjes: geluid is een afsluitende stap, geen reddingsactie.

Welke modus past

De blokgolf is er voor hardnekkige gevallen. Hij bevat bij dezelfde instelling meer energie dan een sinus, wat ook meer vervorming en meer belasting voor een kleine speaker betekent. Begin met sinus en schakel alleen over als drie rondes niets hebben veranderd.

Wat het niet kan oplossen

Laten we realistisch blijven. Een toon kan water verplaatsen dat in de opening van de speaker zit. Hij komt niet bij de binnenkant van het apparaat, kan de accu of het moederbord niet drogen en maakt corrosie niet ongedaan. Als een telefoon in het zwembad of in zee is gevallen, is een doffe speaker je minste zorg, en het beste is hem uit te zetten en niet op te laden.

Voor de oplaadpoort doet het ook niets. Daar zit geen speaker, dus er is niets dat kan trillen. Geeft je telefoon daar een vochtmelding, wacht dan met aansluiten tot hij droog is, zoals de melding zegt.

En een speaker die al zwak was, repareert het niet. Klinkt de helderheidscheck voor en na het water hetzelfde, dan lag het probleem nooit aan het water. Check de speaker met de Toongenerator om te zien waar hij wegvalt.

Waarom een laag geluid water beweegt

De frequentie geeft aan hoe vaak per seconde het membraan beweegt. Bij lage frequenties legt het bij elke slag een lange weg af, omdat het meer tijd heeft voordat het weer terugkeert. Bij hoge frequenties trilt het alleen maar. Om een druppel los te krijgen heb je een lange slag nodig, en daarom liggen de tonen hier tussen 100 en 400 Hz en niet rond 2.000.

Kleine speakers geven de allerlaagste tonen niet goed weer, dus 165 Hz is een compromis: laag genoeg voor een grote slag, hoog genoeg dat een telefoonspeaker hem nog zonder veel vervorming kan maken. De sweep-modus bestaat omdat een druppel die niet op één toonhoogte reageert, misschien wel reageert op een iets hogere of lagere. Hoe een speaker zich over het hele bereik gedraagt, zie je met de sweep op de pagina van de Toongenerator.

Stof en vuil in een speaker

Stof is een ander probleem dan water. Het zet zich vast in het gaas en geluid beweegt het veel minder dan een druppel. Is je speaker zacht en ruw na een jaar in een broekzak of tas, dan doet een zacht droog kwastje, licht over het rooster gehaald, meer dan welke toon ook. Een zachte tandenborstel die nooit tandpasta heeft gezien, werkt prima. Een korte stoot lucht vanaf een flinke afstand ook. Prik niet met een naald in het rooster en blaas niet van dichtbij, want dan duw je het gruis verder naar binnen.

De pulsmodus kan pluisjes en kruimels losmaken die op het gaas liggen, en is een ronde of twee waard voordat je gaat borstelen. Doe daarna de helderheidscheck. Klinkt het nog steeds dof, dan is de volgende stap iemand met het juiste gereedschap of een reparatiewinkel. Zit het probleem ook bij de microfoon, dan zie je met de Microfoontest het snelst of die opening ook verstopt is.

Een nat apparaat goed drogen

Geluid is de laatste stap, niet de eerste. Zet het apparaat uit. Veeg de buitenkant af. Haal het hoesje, de simlade en eventuele afneembare kapjes eraf. Laat het enkele uren op een warme, luchtige plek liggen, met de speaker naar beneden, maar niet op de verwarming en niet voor de haardroger, want dat kan afdichtingen doen kromtrekken en water verder naar binnen duwen.

Sla de rijst over. Het is langzaam, het laat stof achter en open lucht werkt even goed. Een klein zakje silicagel in een afgesloten doos kan een beetje helpen, maar geduld telt zwaarder dan elke truc. Laad pas op als je zeker weet dat het droog is. Water in een oplaadpoort plus een lader is de combinatie die van een klein probleem een dode telefoon maakt. Is het apparaat droog, gebruik dan de Checklist voor tweedehands apparaten als je de rest van de hardware onderdeel voor onderdeel wilt doorlopen.

Waar het idee vandaan komt

Geluid gebruiken om water uit een speaker te krijgen werd gewoon toen smartwatches met een ingebouwde optie daarvoor verschenen. De Apple Watch Series 2, uitgebracht in 2016, kreeg een functie genaamd Water Lock, die eindigt met een toon die water uit de speaker moet duwen. Telefoonmakers en een paar apps namen de truc daarna over. Welke frequentie een bepaald apparaat precies gebruikt, maakt niet elke fabrikant bekend, en het getal dat je het vaakst genoemd ziet, ligt rond 165 Hz.

De webversie werkt omdat de Web Audio API elke pagina een zuivere toon van een gekozen frequentie laat maken en naar de speaker laat sturen. Er hoeft niets te worden geïnstalleerd, er wordt niets opgenomen en er verlaat niets de pagina.

Veelvoorkomende problemen met de luidsprekerreiniger oplossen

Helemaal geen geluid. Check eerst de stilteschakelaar, het systeemvolume en eventueel gekoppelde koptelefoons of Bluetooth-apparaten. Druk daarna nog eens op Start, want sommige browsers wachten op een tik op de pagina voordat ze geluid afspelen. Komt er niets uit een speaker die gisteren nog werkte, open dan de Geluidstest om te zien of er wel iets wordt afgespeeld.

De toon is erg zacht. Lage tonen zijn moeilijk voor kleine speakers. Zet het paginavolume en het volume van het apparaat hoger en haal een hoesje weg dat het rooster bedekt. Een erg zachte toon kan ook betekenen dat de speaker nog verstopt zit.

Kraken, zoemen of rammelen. Stop, zet het paginavolume lager en probeer de sinusgolf. Blijft het ook bij een laag volume gebeuren, dan is de speaker misschien beschadigd en helpt nog een keer draaien niet.

Het geluid stopt als je van app wisselt. Telefoons pauzeren browseraudio zodra het scherm vergrendelt of het tabblad naar de achtergrond gaat. Houd het scherm aan en het tabblad tijdens de hele run op de voorgrond.

Meer tools op ProDeviceTest

Een apparaat controleren nadat het nat is geworden of is gevallen? Deze tools werken op dezelfde manier, in je browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

• Geluidstest — check na het reinigen het linker- en rechterkanaal
• Toongenerator — speel elke frequentie af om te zien waar een speaker wegvalt
• Microfoontest — check ook de opening van de microfoon
• Gehoortest / Frequentietest — vergelijk je oren op zeven toonhoogtes en vind je hoogste hoorbare toon
• Trillingstest — check de motor als de telefoon een klap heeft gehad
• Alle audiotools — de volledige categorie