Inbranden of beeldretentie? Zo zie je het verschil
Je merkt de zwakke omtrek van een taakbalk of een spelindicator op een effen achtergrond. Is het scherm kapot? Vaak niet. Er zijn twee verschillende verschijnselen, een tijdelijk en een blijvend, en een eenvoudige test scheidt ze.
Laatst bijgewerkt: · Door de redactie van ProDeviceTest
Twee verschillende problemen
Beeldretentie is tijdelijk. Het scherm houdt kort een zwakke afdruk vast van iets dat lang stilstond, en de afdruk vervaagt na andere inhoud of rust. Inbranden is blijvend. Zwaar belaste pixels zijn ongelijk verouderd: ze zien er nu doffer of getint uit vergeleken met hun buren, ook als het scherm leeg is.
OLED-schermen zijn degene waar men zich vooral zorgen over maakt, omdat elke pixel zijn eigen licht maakt en in eigen tempo kan slijten. Ook andere paneeltypes kunnen retentie tonen, maar blijvende schade is daar veel zeldzamer.
Test met een effen grijs scherm
Dim de kamer en open de uniformiteitstest van het scherm. Toon een middelgrijs op volledig scherm en zoek vormen die overeenkomen met wat je op het scherm laat staan: taakbalk, zenderlogo, spelkaart. Kijk ook naar andere kleuren, want sommige spoken zie je beter op de ene kleur dan op de andere. Maak een foto als je over een maand iets wilt hebben om mee te vergelijken.
Oordeel niet in een lichte kamer of schuin van opzij. Reflecties en kijkhoek maken vlekken die niet op het paneel zitten.
Laat het rusten
Is het spook zwak, toon dan een tijdje gevarieerde, bewegende inhoud, of zet het scherm enkele uren uit en test opnieuw. Retentie die vervaagt is goed nieuws. Is er na meerdere pogingen niets veranderd, dan gaat het waarschijnlijker om slijtage.
Gebruik de paneelverzorging van de fabrikant
Veel OLED-monitoren en -tv’s hebben een ververs- of paneelverzorgingsfunctie, soms automatisch gestart na het uitzetten. De ondersteuningspagina’s van Samsung beschrijven hun versies. Volg de instructies van de fabrikant in plaats van willekeurige video’s, want sommige cycli moeten niet vaak draaien. Er een gebruiken belooft geen reparatie, en een website kan het niet voor je doen.
Het risico verkleinen
Verberg de taakbalk, gebruik waar handig een donker thema, laat het scherm vroeg in de sluimerstand gaan en vermijd een stilstaand beeld uren op volle helderheid. Af en toe vensters verplaatsen helpt. Niets hiervan is dramatisch, en normaal gebruik is geen probleem, maar een scherm als statisch dashboard, tien uur per dag, is een ander verhaal.
Garantie en tweedehands kopen
Controleer de voorwaarden van je garantie, want fabrikanten behandelen inbranden verschillend en sommigen sluiten het uit. Koop je een scherm tweedehands, test het dan met schermvullende kleuren voordat je betaalt; de checklist voor tweedehands apparaten noemt waar je op let. Eén enkel helder of donker punt is een ander onderwerp, behandeld door de vastgelopen-pixelhersteller, en is geen retentie.
Zie je flikkering in plaats van een spook, zie dan de handleiding over flikkeren.
Bronnen en reikwijdte
Noch deze handleiding noch een website kan blijvend inbranden bevestigen of repareren. Opties voor paneelverzorging verschillen per fabrikant en model, en garantievoorwaarden variëren, dus volg je eigen handleiding. De Samsung-pagina’s zijn voorbeelden van één fabrikant.
Officiële documentatie die voor deze handleiding is gebruikt (de pagina’s zijn in het Engels):
Probeer het op ProDeviceTest
- Schermuniformiteitstest — schermvullende kleuren die vlekken en spookvormen onthullen
- Dode-pixeltest — onderscheid vaste punten van een gedimd gebied
- Vastzittende-pixelreparatie — voor losse vastgelopen pixels, niet voor inbranden
Meer gidsen: alle gidsen van ProDeviceTest