Echo of feedback in een gesprek: wie hoort het en waarom

Iemand zegt dat hij zichzelf een halve seconde te laat hoort, of er bouwt zich een gejank op elke keer dat je praat. Echo voelt als een mysterie, maar komt bijna altijd door één lus: geluid verlaat een speaker, komt in een microfoon en gaat opnieuw rond. De truc is uitzoeken met welke lus je te maken hebt.

Laatst bijgewerkt: · Door de redactie van ProDeviceTest


Vier vakken: geluid verlaat de speaker, de microfoon pikt het op, het gesprek stuurt het terug en de ander hoort een echo
Doorbreek de lus met een koptelefoon of een lager speakervolume.

Eerst: wie hoort de echo?

Dit antwoord bepaalt alles. Horen anderen hun eigen stem terug, dan ligt het probleem aan jouw kant: hun woorden komen uit je speakers en worden door je microfoon opgepikt. Hoor jij je eigen stem vertraagd, dan ligt de oorzaak meestal aan hun kant of in een instelling die je microfoon naar jou terugspeelt. Vraag één persoon te bevestigen wat hij hoort voordat je iets verandert.


Wie wat hoort en waar dat op wijst

De persoon die de echo hoort, is de beste aanwijzing voor de oorsprong. Gebruik deze tabel om te bepalen waar je eerst kijkt.

Wie de echo hoortWat ze horenWaarschijnlijke oorsprongEerste stap
Andere mensenHun eigen stem komt terugJe luidsprekers voeden je microfoonGebruik een koptelefoon of zet de luidsprekers zachter
JijJe eigen stem vertraagdHun kant, of een instelling bij jouVraag hen een koptelefoon te gebruiken en controleer Naar dit apparaat luisteren
IedereenEen huilende toon die aanzweltTwee apparaten in dezelfde ruimteLaat het gesprek op één apparaat lopen
Alleen op een opnameEen holle, kamerachtige klankDe ruimte zelfGa dichterbij en gebruik zachte inrichting
Alleen in één appVertraging alleen in die appAudio-instelling van de app of monitoringControleer de monitoringoptie van die app
Alleen met bluetoothLichte vertraging op je eigen stemSidetone van de headsetZet sidetone zachter als de headset dat toestaat

Eén persoon vragen om precies te beschrijven wat hij hoort, is dertig seconden waard en beslecht de vraag vaak.


Hoe de lus ontstaat

Gebruik je de laptopspeakers en de ingebouwde microfoon, dan zit de microfoon maar kort bij het geluid. Bel-apps proberen dat te verwijderen met echoonderdrukking, maar die werkt het best als de speaker niet erg hard staat en de ruimte weinig weerkaatst. Een harde speaker, een ruimte met harde wanden of een microfoon vlak naast een speaker kan de onderdrukking overbelasten en de echo doorlaten.

Open de microfoontest terwijl een video via je speakers speelt. Beweegt de meter mee met de video, dan hoort je microfoon je speakers en is de lus echt.


Vijf manieren om de lus te doorbreken

  1. Zet een koptelefoon op, bedraad of draadloos, zodat luidsprekergeluid de microfoon niet kan bereiken.
  2. Zet de luidsprekers zachter en houd ze van de microfoon af gericht.
  3. Zet de microfoon dichter bij je mond dan bij een luidspreker.
  4. Neem alleen met één apparaat aan het gesprek deel, of demp de luidspreker op het tweede apparaat.
  5. Zet de echo-onderdrukking en ruisonderdrukking van de app aan en test met een collega.

Eén van deze maatregelen is vaak genoeg. Twee samen maken de oplossing erg betrouwbaar.


Een koptelefoon is de schoonste oplossing

Kan het speakergeluid de microfoon niet bereiken, dan is er niets om te laten echoën. Bedrade of draadloze koptelefoons halen de lus bijna helemaal weg, zelfs met de microfoon van de laptop. Moet je speakers gebruiken, zet ze dan zachter, richt ze weg van de microfoon en houd de microfoon dichter bij je mond dan bij de speaker.


Verschillende opstellingen en hun echorisico

OpstellingEchorisicoWaarom
Koptelefoon met beugelmicrofoonZeer laagHet geluid blijft in je oren
Laptopluidsprekers en ingebouwde microfoonHoogDe microfoon zit dicht bij de luidsprekers
USB-microfoon met bureauluidsprekersGemiddeld tot hoogHangt af van volume en plaatsing van de luidsprekers
Spreekeenheid in een vergaderruimteGemiddeldVraagt echo-onderdrukking die voor ruimtes is ontworpen
Telefoon op luidsprekerHoogDe microfoon zit naast de luidspreker
OordopjesLaagHet geluid gaat in het oor, maar een losse pasvorm lekt

Moet je luidsprekers gebruiken, dan maken een lager volume en een dichterbij geplaatste microfoon meer verschil dan welke instelling ook.


Jezelf met opzet horen

Windows heeft in de microfooneigenschappen een instelling genaamd Naar dit apparaat luisteren. Staat die aan, dan wordt je stem tijdens het praten via je speakers of koptelefoon afgespeeld. Ze is bedoeld om mee te luisteren, maar staat er gemakkelijk per ongeluk aan en klinkt precies als een echo. Zet haar uit als je alleen jezelf hoort, en bedenk dat sommige headsets ook zelf wat sidetone toevoegen.


Sidetone en monitoring uitgelegd

Je eigen stem in je koptelefoon horen heet monitoring of sidetone. In een gesprek is dat nuttig, omdat het helpt te beoordelen hoe luid je praat. Sommige headsets voegen automatisch een beetje toe, en sommige software laat je het aanzetten. Het probleem begint wanneer monitoring via luidsprekers komt, of wanneer het vertraagd is, want dan klinkt het als een echo en kan het verwarren.

Hoor je jezelf met een lichte vertraging, zoek dan naar monitoring, naar dit apparaat luisteren of sidetone in de audio-instellingen van het systeem, de headsetsoftware en de app. Zet ze om de beurt uit en test. Wil je wat sidetone houden, kies dan een laag niveau en een bedrade headset, waar de vertraging kort genoeg is om niet te storen.


Twee apparaten in één kamer

Een veelvoorkomende oorzaak is twee apparaten die vanuit dezelfde kamer aan hetzelfde gesprek deelnemen, zoals een laptop en een telefoon. Elke microfoon pikt de speaker van de ander op, en iedereen hoort een vertraagde kopie. Blijf met één apparaat in het gesprek, of demp de speaker en microfoon van het tweede. Dit verklaart ook feedback die langzaam uitgroeit tot gejank.


Vergaderruimtes en gedeelde ruimtes

In een ruimte met meerdere mensen en meerdere apparaten is echo vrijwel zeker als je er niet op voorbereid bent. De gebruikelijke regel is één microfoon en één luidspreker voor de hele ruimte, met alle anderen gedempt en hun luidsprekers uit. Doen mensen mee vanaf hun eigen laptop terwijl ze in dezelfde ruimte zitten, vraag hen dan een koptelefoon te dragen en de luidspreker van de ruimte te dempen, of het ruimtegeluid aan één apparaat over te laten.

Een spreekeenheid die voor vergaderruimtes is gemaakt, gaat veel beter met echo om dan een laptop. Heb je er geen, zet de laptop dan midden op tafel, houd het volume bescheiden en vraag mensen om één voor één te praten. Reflecterende oppervlakken zoals glazen wanden en kale tafels maken echo erger, dus een kleed of een gordijn kan helpen.


Neem een voorbeeld op om te horen wat anderen horen

Het is moeilijk om echo te beoordelen vanaf je eigen plek, omdat je je stem rechtstreeks hoort. Vraag een vriend om aan een gesprek deel te nemen en een minuut ervan op te nemen, als de app dat toestaat, of neem je eigen kant op met de spraakrecorder terwijl een video via je luidsprekers speelt. Luister terug met een koptelefoon. Hoor je de video zacht in je opname, dan pikt de microfoon je luidsprekers op en is de echolus echt.

Herhaal de opname na elke wijziging: koptelefoon op, luidsprekervolume omlaag, microfoon verplaatst. Verdwijnt de video uit je opname, dan heb je de lus doorbroken. Een korte, herhaalbare test als deze verslaat gokken en geeft je iets concreets om te vergelijken.

Het is ook de moeite waard om één keer te testen in de ruimte waar je belangrijke gesprekken voert. Ruimtes verschillen sterk, en een opstelling die in een slaapkamer schoon klinkt, kan in een keuken met harde wanden echoën. Verschijnt het probleem alleen in één ruimte, dan zijn zachte inrichting of een headset de eenvoudigste antwoorden.


Controleer de eigen audio-instellingen van de app

De meeste bel-apps hebben een instelling om achtergrondgeluid of echo te onderdrukken, en de standaardwaarden verschillen. Blijft de echo na een koptelefoon en één apparaat, probeer die instelling dan te wisselen tussen automatisch en een sterkere of zwakkere optie en doe een kort testgesprek. De Zoom-test vóór de vergadering en de algemene controle voor een gesprek zijn goede plekken om dit te oefenen.


Echo die van de dienst of de andere kant komt

Soms wordt de echo veroorzaakt door niets wat je kunt veranderen. De andere persoon gebruikt misschien luidsprekers, een slechte headset of twee apparaten tegelijk, en jij hoort het resultaat. Een belservice kan ook vertraging introduceren waardoor gewoon kamergeluid op een echo gaat lijken. Hoor je een echo van jezelf, vraag de andere persoon dan een koptelefoon te proberen. Verdwijnt de echo, dan weet je dat de oorzaak bij hen lag.

Leid jij de vergadering, dan kun je deze problemen verminderen door iedereen te vragen zich te dempen als ze niet praten en een koptelefoon te gebruiken. Een korte herinnering aan het begin van het gesprek voorkomt de meeste echo voordat die begint.


Een test van twee minuten met een vriend

De snelste manier om een echo te beslechten is een kort testgesprek. Vraag een vriend om mee te doen, dertig seconden te praten en je precies te vertellen wat hij hoort; verander dan één ding tegelijk terwijl je blijft praten: zet een koptelefoon op, verlaag het volume, verplaats de microfoon. Vraag hem te zeggen wanneer de echo verandert. Op het moment dat hij stopt, weet je welke wijziging het heeft opgelost.


De meest gestelde vragen

  • Kan echo-onderdrukking alles oplossen? Ze helpt veel, maar werkt het best bij een matig luidsprekervolume en een zacht ingerichte ruimte.
  • Waarom begint de echo na een paar minuten? Mogelijk is iemand vanaf een tweede apparaat aangesloten, of is er een instelling omgeschakeld.
  • Is echo hetzelfde als ruis? Nee. Echo is je eigen geluid dat terugkeert, terwijl ruis niet-gerelateerd geluid is, behandeld in de gids over ruis en achtergrondgeluid.
  • Wat als het alleen op één platform gebeurt? Controleer de audio-opties van dat platform, zoals de Zoom-test vóór de vergadering.
  • Voorkomen draadloze koptelefoons echo? Ja, zolang ze het geluid in je oren houden en de microfoon de andere kant niet hoort.


Bronnen en reikwijdte

Echo kan aan jouw kant, aan de kant van de ander of in de belservice beginnen, en een browsertest kan niet zien wat anderen horen. De stappen zijn algemeen; app-menu’s veranderen per versie.

Officiële documentatie die voor deze handleiding is gebruikt (de pagina’s zijn in het Engels):

Probeer het op ProDeviceTest

  • Microfoontest — zie hoeveel speakergeluid je microfoon oppikt
  • Geluidstest — stel een verstandig speakervolume in
  • Stemrecorder — neem een paar seconden op en luister naar het kamergeluid

Meer gidsen: alle gidsen van ProDeviceTest